Η ύδρευση στην πόλη των Χανίων υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα θέματα που απασχολούσαν τις Δημοτικές Αρχές αλλά και την Αστυνομία. Η έναρξη των σχετικών έργων ξεκίνησε κατά το 1900 με την κατασκευή κεντρικής δεξαμενής με δίκτυο διανομής νερού στην παλιά πόλη και στα μικρά ακόμη τότε τείχη επεκτάσεως.Τα έργα που είχαν εφαρμοστεί εκείνη την εποχή, όπως είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα Πατρίς στις 21 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, είναι τα σχέδια του Γεν. Επιθεωρητή των Δημ. Έργων της Ελλάδας κ. Α. Σούλη και αφορούν την κατασκευή υδραγωγείου της πόλης των Χανίων. Τα σχέδια αυτά αφορούσαν στην κατασκευή των αναγκαίων έργων της μεταφοράς των νερών της περιοχής των Μπουτσουριανών μέσω εξωτερικού υδραγωγείου, υδαταποθήκης, διοχετευτικού δικτύου εντός της πόλεως των Χανίων και υδαταγωγού σωλήνα από την υδαταποθήκη μέσω της μεγάλης οδού των Δικαστηρίων - Χαλέπας - Ανακτόρων μέχρι του Μεϊντανιού. Θέση για την ίδρυση της υδαταποθήκης όρισαν τον λόφο του Αγίου Ιωάννη λόγω του επαρκούς ύψους ώστε να δίδεται η δυνατότητα της παροχής νερού στο Μεϊντάνι, την υψηλότερη συνοικία της Χαλέπας. Η συνολική δαπάνη για την κατασκευή των έργων αυτών ανέρχονταν στις 456.347 χρυσές δραχμές. Από αυτές οι 218 χιλ. θα δαπανούνταν για το εξωτερικό υδραγωγείο, οι 78 χιλ. για την υδαταποθήκη και οι 147 χιλ. για τους διοχετευτικούς σωλήνες του δικτύου.
Η κατασκευή του επιβλητικού πέτρινου κτιρίου της Δεξαμενής του Αη-Γιάννη, το οποίο δεσπόζει επάνω σ' ένα μικρό λόφο της συνοικίας του Αη Γιάννη της πόλης των Χανίων, ξεκίνησε το 1913 και ολοκληρώθηκε το 1927 επί Δημαρχίας Εμμανουήλ Π. Μουντάκη. Η έκταση στην οποία οικοδομήθηκε, δωρήθηκε το 1905 από τον Γεώργιο Θ. Σγουρό, σύζυγο της Μαρίας-Αικατερίνης, ανιψιάς του Αλεξάνδρου Β΄ των Ρωμανώφ, για την κατασκευή της υδατοδεξαμενής από την οποία θα υδρεύονταν η πόλη.
Κατά τον σχεδιασμό της δεξαμενής ακολουθήθηκαν τα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά πρότυπα που χαρακτηρίζουν τα σημαντικά ειδικά, δημόσια ή ιδιωτικά, κτίρια της εποχής της Κρητικής Πολιτείας. Λόγω της σπουδαιότητας του έργου επιστρατεύθηκαν για την ανέγερσή του και οι καλύτεροι τεχνίτες της περιοχής, ενώ για τον σχεδιασμό του κτιρίου εργάστηκε ο αρχιτέκτονας Α. Μουντάκης, ο οποίος είχε εργαστεί και για την κατασκευή της Δημοτικής Αγοράς των Χανίων.
Η δεξαμενή αποτελείται από δύο κτίρια συνδεδεμένα μεταξύ τους. Το προς δυσμάς κτίριο (κτίριο Α1) είναι ένα επίμηκες κτίσμα με μνημειακή μορφή, αρκετά υψηλότερο από το δεύτερο κτίσμα. Στο κτίριο Α1 είχε διαμορφωθεί η κύρια είσοδος της δεξαμενής και υπήρχαν οι χώροι για τον έλεγχο της λειτουργίας της. Το προς ανατολάς δεύτερο κτίσμα (κτίριο Α2) είχε κάτοψη σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλογράμμου, είχε χαμηλότερο ύψος από το πρώτο και δεν έχει, εξωτερικά, μνημειώδη μορφή. Ο εσωτερικός χώρος είναι ευρύτατος διαμορφωμένος κατά τα πρότυπα των μεγάλων δεξαμενών, με συστήματα πεσσών που φέρουν τοξωτά ανοίγματα.
Την δεκαετία του 1930 έγινε προσθήκη στη βόρεια κεραία του κτιρίου Α1 ενός νέου τμήματος (Α1), το οποίο κατασκευάστηκε με όμοιο τρόπο με το ήδη υπάρχον. Διάφορα προκτίσματα προστέθηκαν σταδιακά σε διάφορες χρονικές περιόδους, ενώ το χαρακτηριστικό πρόπυλο που υπήρχε εμπρός από την κύρια είσοδο του κτιρίου Α1 και το οποίο προσέδιδε μεγαλοπρέπεια και επιβλητικότητα στο αρχικό κτίσμα, κατεδαφίσθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960, κατά τη διάνοιξη της οδού Κνωσού και τη διαμόρφωση της ομώνυμης πλατείας που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Το κτίριο Α1 είχε κατασκευαστεί από εμφανή, λαξευμένη με ιδιαίτερη επιμέλεια, λιθοδομή. Η οργάνωση των όψεων έγινε πάνω σε αυστηρούς άξονες συμμετρίας. Το κεντρικό τμήμα της πρόσοψης όπου διανοίχτηκε η κύρια είσοδος, πλαισιωμένη από δύο παράθυρα, κατασκευάστηκε από λαξευμένη ισόδομη λιθοδομή, όπου κυριαρχούν παραστάδες που φέρουν σχηματοποιημένα κιονόκρανα και τονίστηκε με την ελαφρά, προς τα έξω, προβολή του. Η βάση του κτιρίου τονίστηκε σε ισόδομη λιθοδομή, ενώ η εξωτερική επιφάνεια του κορμού του κτιρίου κατασκευάστηκε από "κυψελωτή" λιθοδομή.
Έχει ωφέλιμο αποθηκευτικό όγκο 3.600 m3 και διαιρείται σε δύο τμήματα των 1.800 m3, ούτως ώστε να πραγματοποιείται ευκολότερα ο καθαρισμός και η συντήρηση των εγκαταστάσεων της δεξαμενής, εξασφαλίζοντας μ' αυτό τον τρόπο την απρόσκοπτη υδροδότηση της πόλης μας. Βρίσκεται σε υψόμετρο +59 m και από αυτήν υδροδοτείται με βαρύτητα η χαμηλή ζώνη της πόλης των Χανίων, ενώ οι περιοχές Μόντε Βάρδια, Λενταριανών καθώς και οι δεξαμενές Ασυρμάτου, Γιουρμέτη και η 115 Π.Μ. υδροδοτούνται με τη βοήθεια αντλητικών συγκροτημάτων αφού βρίσκονται σε μεγαλύτερο υψόμετρο.
Η τροφοδοσία της δεξαμενής με νερό γίνονταν μέχρι το 1936 από τις πηγές στην περιοχή Μπουτσουνάρια, ενώ από το 1937 τροφοδοτείται με νερό από τις πηγές της Αγιάς, οπότε και κατασκευάστηκε τόσο το αντλιοστάσιο όσο και η αντίστοιχη δεξαμενή υδροδότησης στην εν λόγω περιοχή σε υψόμετρο +87 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Σήμερα η Δεξαμενή της Αγιάς έχει καταργηθεί και το νερό των πηγών μέσω σωλήνων χυτοσιδήρου διαμέτρου 350, 700 και 800 χιλιοστών τροφοδοτεί τις τρεις νέες και σύγχρονες δεξαμενές που κατασκευάστηκαν σε υψόμετρο +102 μέτρα στην περιοχή Βαντές (μετόχι Χαρωδιά), απ' όπου με φυσική ροή τροφοδοτείται η δεξαμενή του Αη Γιάννη.
Από τον Κεντρικό Σταθμό ελέγχονται και καταγράφονται διάφορες πληροφορίες που συλλέγονται στους Τοπικούς Σταθμούς, όπως στοιχεία παροχών, πιέσεων, ηλεκτρικών καταναλώσεων, βλαβών πυρασφαλείας, ασφάλειας διάρρηξης, υπολειμματικού χλωρίου, ελάχιστης νυκτερινής παροχής ζωνών διαρροών, κ.λ.π. Επίσης είναι δυνατός ο χειρισμός ορισμένου εξοπλισμού (όπως εκκίνηση και στάση αντλιών, άνοιγμα ή κλείσιμο ηλεκτροκίνητων βανών κ.λ.π.). Τα στοιχεία συλλέγονται από συνολικά 9 Τοπικούς Σταθμούς Ύδρευσης, 9 Τοπικούς Σταθμούς Αποχέτευσης και 16 Τοπικούς Σταθμούς Διαρροών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου